1000 Gemi ile 33 Milyon Ton Tahıl Taşındı..

0
7298

GIDA ANALİZ

TAHIL KORİDORU’ NUN PİYASALARA ETKİSİ..

1000 gemi ile 33 milyon ton tahıl Taşındı..

Taşınan tahılın yüzde 50’den fazlasını mısır, yüzde 30’unu buğday, yüzde 4’ünü arpa, yüzde 4’ünü soya, yüzde 3’ünü ayçiçeği ve ayçiçeği yağı oluşturdu.

Tahıl koridorundan başladığı 1 Ağustos 2022 tarihinden bu yıl 17 Temmuz 2023 tarihine kadar toplam 1000 gemi ile 33 milyon ton tahıl ve bitkisel yağ taşındığı ifade ediliyor..1000 Gemi ile 33 Milyon Ton Tahıl Taşındı..
Sektörde yer alan açıklayıcı bilgilere göre taşınan tahılın yüzde 50’den fazlasını mısır, yüzde 30’unu buğday, yüzde 4’ünü arpa, yüzde 4’ünü soya, yüzde 3’ünü ayçiçeği ve ayçiçeği yağı oluşturduğu ifade ediliyor..

Batılı ülkeler tahıl koridorunun devre dışı kalması ile özellikle açlık çeken Afrika ülkelerinde gıda krizi yaşanacağını dile getiriyorken, anlaşmayı sonlandıran Rusya ise, tahıl koridorundan açlık çeken ülkelerin değil zengin ülkelerin yararlandığını ve amacına hizmet etmediğini iddia ediyor.1000 Gemi ile 33 Milyon Ton Tahıl Taşındı..

Tahıl Koridoru Anlaşması, Türkiye’de de özellikle çiftçiler tarafından eleştiriliyor. Çiftçilere göre Ukrayna’dan alınan tahılla depolar doldurulduğu için hasat döneminde buğday, arpa, mısır, ayçiçeği fiyatı düşük oluşuyor.

Tahıl Koridoru nedir? Nasıl bir süreç yaşandı?
Rusya’nın 2022 Şubat ayında Ukrayna’yı işgali ile başlayan savaş nedeniyle, tahıl, ayçiçeği yağı, doğalgaz, en önemli girdilerden gübrede fiyatların yükselmesine ve buna bağlı olarak dünyada gıda fiyatlarının artmasına neden oldu.

Savaş nedeniyle Ukrayna’nın Karadeniz limanlarından yaptığı tahıl ihracatı durdu. Dünyada tahıl fiyatları hızla artınca açlık çeken ülkelerde gıda krizi yaşanmaya başlandı. Avrupa’da son 500 yılın en kurak yılı yaşandığı için Ukrayna tahılının önemi daha da arttı. Birleşmiş Milletler ve Türkiye’nin girişimleri ile Ukrayna’daki tahılın ihraç edilmesi için bir koridor açılması gündeme geldi.

Türkiye ve Birleşmiş Milletlerin uzun süren çabaları sonucunda İstanbul’da Rusya ve Ukrayna yetkililerinin de katılımı ile dörtlü bir zirve yapıldı. Daha çok askeri temsilcilerin katıldığı zirvede açılacak güvenli tahıl koridoru ile Ukrayna’daki tahılın ihraç edilmesi konusunda olumlu adımlar atıldı.

Tahıl koridoru yaklaşık 1 yıl çalıştı
Tahıl Koridoru Anlaşması 22 Temmuz 2022’de İstanbul’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çabaları ile imzalandı.1000 Gemi ile 33 Milyon Ton Tahıl Taşındı..

Anlaşma ile tahıl ürünlerinin Ukrayna limanlarından güvenli sevkiyatına olanak sağladı. İstanbul’da koordinasyon merkezi kurulması, liman çıkış ve varış noktalarında ortak kontroller yapılması ve gemilerin güvenliğinin sağlanması kararlaştırıldı.

İlk sevkiyat 1 Ağustos 2022 tarihi itibariyle başladı. Tahıl Koridoru Anlaşması 120 günlük bir süreyi kapsıyordu. Ancak daha sonra birkaç kez uzatılarak yaklaşık 1 yıl süreyle koridor açık kaldı.
1000 gemi ile 33 milyon ton tahıl ve bitkisel yağ taşındı..
Tahıl koridorundan 1 Ağustos 2022 tarihinden 17 Temmuz 2023 tarihine kadar toplam 1000 gemi ile 33 milyon ton tahıl ve bitkisel yağ taşındı. Taşınan tahılın yüzde 50’den fazlasını mısır, yüzde 30’unu buğday, yüzde 4’ünü arpa, yüzde 4’ünü soya, yüzde 3’ünü ayçiçeği ve ayçiçeği yağı oluşturdu.

Koridordan ihraç edilen toplam tahılın yüzde 40’ı Avrupa’ya, yüzde 30’u Asya’ya, yüzde 13’ü Türkiye’ye, yüzde 12’si Afrika’ya ve yüzde 5’i Orta Doğu ülkelerine taşındı.
Rusya’nın anlaşmadan çekildi..

Ülke bazında bakıldığında ise Haziran sonu itibariyle en fazla ürün alan ülke 5 milyon 964 bin ton ile Çin olurken, ikinci sırada 5 milyon 858 bin ton ile İspanya, üçüncü sırada ise 2 milyon 980 bin ton ile Türkiye oldu.

Rusya Federasyonu 17 Temmuz 2023 tarihi itibariyle tahıl koridorundan çekildiğini, anlaşmanın sona erdiğini ilan etti. Rusya’nın anlaşmadan çekilme gerekçesi, anlaşmanın sadece Ukrayna’nın istediği şekilde yürüdüğü, Rusya’nın taleplerinin yerine getirilmediği yönünde oldu.
1000 Gemi ile 33 Milyon Ton Tahıl Taşındı..
Putin’e göre koridor amacına hizmet etmedi
Dünyanın en büyük tahıl ve gübre ihracatçısı olan Rusya, anlaşmadan istediği sonuçları alamadığı için anlaşmayı iptal ettiği ifade ediliyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin,geçtiğimiz günlerde Rusya Afrika Zirvesi öncesi Kremlin’in internet sitesinde yayınlanan makalesinde tahıl koridoru ile ilgili özetle şu yorumu yapmıştı: “Afrika devletlerinin sosyo-ekonomik kalkınması ve siyasi istikrarı için kesintisiz gıda arzının önemini anlıyoruz. Bu temelde, Afrika ülkelerine buğday, arpa, mısır ve diğer mahsullerin tedariki ile ilgili konulara her zaman büyük önem verdik. Bunu hem sözleşmeli olarak hem de Birleşmiş Milletler Gıda Programı dahil olmak üzere insani yardım olarak ücretsiz olarak yaptık.

Rusya, 2022’de Afrika’ya 11,5 milyon ton ve 2023’ün ilk yarısında neredeyse 10 milyon ton tahıl ihracatı yaptı. İhracatımıza uygulanan ve Rus gıda ürünlerinin gelişmekte olan ülkelere tedarikini ciddi şekilde engelleyen, nakliye lojistiğini, sigorta düzenlemelerini ve banka ödemelerini karmaşık hale getiren yaptırımlara rağmen.

Afrika’nın yararına olan bir iyi niyet jesti denmişti..

İlk amacı küresel gıda güvenliğini sağlamak, açlık tehdidini azaltmak ve Afrika, Asya ve Latin Amerika’nın en fakir ülkelerine yardım etmek olan sözde “tahıl anlaşmasını” muhtemelen birçok kişi duymuştur – Rusya’nın ilk etapta uygulanmasını kolaylaştırma yükümlülüğünü üstlenmesinin nedeni budur. Ancak bu “anlaşma”, Batı tarafından Afrika’nın yararına olan bir iyi niyet jesti olarak kamuoyuna duyurulsa da, aslında utanmadan yalnızca Ukrayna’dan tahıl ihraç eden ve yeniden satan büyük ABD ve Avrupa şirketlerini zenginleştirmek için kullanıldı.

“Anlaşma” kapsamında Ukrayna’dan neredeyse bir yıl içinde toplam 32,8 milyon ton ürün ihraç edildi ve ihracatın yüzde 70’inden fazlası Avrupa Birliği de dahil olmak üzere yüksek ve orta-üst gelirli ülkelere yapılırken, Etiyopya, Sudan ve Somali ile Yemen ve Afganistan gibi ülkeler tedarikin yüzde 3’ünden daha azını aldı, yani bir milyon tondan az.

Bu arada, Rusya’nın dünya pazarlarına yaptığı tahıl ve gübre ihracatının yaptırımlardan muaf tutulmasına ilişkin “anlaşma” hükümlerinin hiçbiri yerine getirilmedi. Üstelik ihtiyaç sahibi en fakir ülkelere ücretsiz mineral gübre sağlama girişimlerimize bile engeller örülmüştür.

Avrupa limanlarında bloke edilen 262.000 ton maldan yalnızca iki sevkiyat teslim edildi. – 20.000 ton Malavi’ye ve 34.000 ton Kenya’ya. Gerisi hala vicdansızca Avrupalılar tarafından tutuluyor. Bahsettiğimiz bu tamamen insani bir girişim ve bu türden herhangi bir yaptırımdan muaf tutulması gerekiyor.

Tüm bu gerçekler göz önüne alındığında, insani amacına hizmet edemediği için tahıl anlaşmasını sürdürmenin artık bir anlamı yok. 18 Temmuz itibariyle feshedilen “anlaşmanın” daha fazla uzatılmasına karşı çıktık.”

Gayri resmi çevirisini paylaştığımız Putin’in makalesinde, Rusya’da bu yıl rekor bir tahıl hasadı beklendiğini, Ukrayna tahılı yerine Rusya’nın Afrika ülkelerinin tahıl, gıda ürünleri, gübre ve diğer mallara ilişkin ihtiyacını karşılayacağı ifade ediliyor.

Yeni bir koridorun açılması fikri üzerinde çalışılıyor.
Tahıl Koridoru ile elindeki tahılı ihraç eden Ukrayna, koridorun yeniden açılmasını istiyor. Bu konuda özellikle Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Birleşmiş Milletler’in yeniden devreye girmesi isteniyor. Rusya ise tahıl koridorunun amacına hizmet etmediğini iddia ederek kendi istekleri dikkate alınmadığı sürece koridorun açılmayacağını savunuyor. Bu konuda farklı bir güzergahta yeni bir koridorun açılması fikri üzerinde çalışılıyor.

Ukrayna tahılına kapıların kapanması ile yeniden bir gıda krizinin yaşanacağı iddia ediliyor. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ve diğer batılı ülkeler Rusya’yı gıda krizine neden olmak ve insani yardımları engellemekle suçluyor. Rusya ise elindeki tahılla insani yardım ve ülkelerin tahıl ihtiyacını, gübre ihtiyacını karşılamak istediğini ancak batılı ülkelerin ambargo ile bunu engellediğini iddia ediyor.

Tahıl gelişmiş batılı ülkelere değil ihtiyacı olan  ülkelere gönderilsin.
Tahıl Koridoru konusunda başından beri devrede olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, koridorun yeniden açılması için diplomatik çabalarını sürdürecek. Ancak, çiftçiler Tahıl Koridoru ile Türkiye’ye ithal edilen tahıldan dolayı ürünlerinin değer kaybettiğini ifade ederek buna önlem alınmasını istiyor.

Özetle, Tahıl Koridoru Anlaşması gündemdeki yerini koruyor. Türkiye, bu koridordan en fazla ürün alan üçüncü ülke konumunda. İthal edilen ürünler nedeniyle çiftçilerin mağduriyet yaşadığı da bir gerçek. Cumhurbaşkanı Erdoğan tahıl koridorunun yeniden açılması için çaba göstersin ama çiftçinin mağduriyeti de mutlaka giderilsin. Ukrayna’daki tahıl gelişmiş batılı ülkelere değil gerçekten ihtiyacı olan açlık çeken ülkelere gönderilsin.

“Tahıl Koridoru uzatılmazsa gıda fiyatları daha da artar”

1000 Gemi ile 33 Milyon Ton Tahıl Taşındı..

M Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Başekonomisti Maximo Torero gelecek aylarda küresel gıda fiyatlarının daha da yükselebileceğini söyledi.

 

1000 Gemi ile 33 Milyon Ton Tahıl Taşındı..

BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Başekonomisti Maximo Torero, önümüzdeki birkaç ayda gıda fiyatı değişikliklerinin çeşitli faktörlere bağlı olacağını, bunların başında ise Tahıl Koridoru ile ilgili gelişmelerin yer aldığını söyledi.

BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Başekonomisti Maximo Torero gelecek aylarda küresel gıda fiyatlarının daha da yükselebileceğini söyledi. Torero, önümüzdeki birkaç aydaki gıda fiyatı değişikliklerinin, belirli sektörlere ve çeşitli faktörlere bağlı olacağını söyledi.

Tahıllarda fiyat dinamiklerinin başlıca üç faktöre bağlı olacağını belirten Torero, bunlardan ilkinin Karadeniz’den, özellikle Ukrayna ve Rusya’dan tahıl tedarikine bağlı olduğunu ifade etti. İkinci önemli faktörün Hindistan’ın Japonica pirincine uyguladığı ihracat kısıtlamalarıyla ilgili olduğuna dikkat çeken Torero, söz konusu kısıtlamaların ne kadar süreyle devam edeceğinin fiyat gelişmeleri açısından önemli olacağının altını çizdi.

1000 Gemi ile 33 Milyon Ton Tahıl Taşındı..

Son olarak El Nino ile ilgili durumun da fiyatlar için önemli bir parametre olacağını söyleyen Torero “Bu soruların hiçbirinin cevabını bilmemize imkan yok” dedi. Tahıl Koridoru’nun, devam eden istişareler ve müzakerelere rağmen belirsizliğini koruduğuna dikkat çeken Torero mevcut diğer tüm alternatiflerin Koridor’a kıyasla çok daha düşük kapasiteli ve yüksek maliyetli olduğunu söyledi. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu birçok ülkede beslenmenin buğday tüketimine dayalı olduğunu hatırlatan Torero, ancak Türkiye’nin kendi başına önemli bir buğday üreticisi olduğunun altını çizdi.

1000 Gemi ile 33 Milyon Ton Tahıl Taşındı..

BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Başekonomisti Maximo Torero ”Tahıl Koidoru’nun yeniden uzatılması yönünde temaslar devam ediyor. Koridorun kapalı kalması fiyatlara nasıl yansıyacak, alternatif güzergahlar konusunda ne düşünüyorsunuz?” sorusuna  şu cevabı veriyor.

– Karadeniz Tahıl Koridoru’nun devam etmesi gerekiyor. Anlaşmanın yenilenmesini sağlamak tüm taraflar için önemli. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres’in de belirttiği gibi küresel gıda güvenliği ve küresel gıda fiyatlarında istikrar için devam etmeli. Rusya ve Ukrayna, dünyadaki en önemli tarımsal emtia ihracatçılarından.

Mevcut diğer tüm alternatifler çok daha düşük kapasiteli ve yüksek maliyetli. Alternatif güzergahlar, artan lojistik hizmetleri gerektirecek ve ilgili maliyetlerin uluslararası fiyatlar üzerinde etkisi olacaktır. Koridor’un devamı, istişareler ve müzakerelere rağmen belirsizliğini koruyor.

Başekonomisti Maximo Torero diğer sorulara ise cevabını şu şekilde devam ettiriyor

FAO’ya göre küresel buğday stokları konusunda endişe verici bir durum söz konusu mu? 

– FAO’ya göre küresel buğday stokları açısından şu an için genel olarak endişe verici bir durum yok. Bununla birlikte, hükümetler pazarda belirsizliğe neden olabilecek ihracat yasakları ve diğer ticareti kısıtlayıcı önlemleri kullanmaktan her zaman kaçınmaya teşvik ediliyor.

1000 Gemi ile 33 Milyon Ton Tahıl Taşındı..
Türkiye gibi buğday ve ekmek tüketiminin yüksek olduğu ülkelerin B Planı ne olmalı?           

– Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu birçok ülkede beslenme buğday tüketimine dayalı, ancak Türkiye ortalama 19 milyon tondan fazla buğday üreten kendi başına önemli bir buğday üreticisi. Türkiye’nin ithal ettiği buğdayın büyük bir kısmı, öğütme kapasitesi sınırlı olan diğer ülkelere un, makarna ve bulgur olarak yeniden ihraç edilmektedir. Somali, Sudan, Yemen, Irak ve Suriye, Türkiye’den buğday ürünleri ithal eden ülkelerin başında yer alıyor. Tahıl fiyatlarının çok yükselmesi durumunda Türkiye daha az buğday ürünü ihraç edecek, bu da savunmasız birçok ülkede gıda güvenliği üzerinde ciddi

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz